మార్చి 2026లో ప్రపంచ చమురు మార్కెట్లో కీలక పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. Strait of Hormuz ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతల కారణంగా భారత్ తన చమురు దిగుమతి వ్యూహాన్ని పూర్తిగా మార్చుకుంది. ముఖ్యంగా Russia నుంచి దిగుమతులు భారీగా పెరగగా, Angola కొత్తగా ప్రధాన సరఫరాదారుగా ఎదిగింది.
మార్చిలో రష్యా నుంచి భారత్కు చమురు దిగుమతులు సుమారు 90 శాతం పెరిగాయి. దీంతో రష్యా మళ్లీ భారత్కు అతిపెద్ద చమురు సరఫరాదారుగా నిలిచింది. మొత్తం దిగుమతుల్లో దాని వాటా దాదాపు 45 నుంచి 47 శాతం వరకు చేరింది. హోర్ముజ్ మార్గంలో అంతరాయం రావడంతో మధ్యప్రాచ్య దేశాల నుంచి చమురు సరఫరా తగ్గింది. ఈ పరిస్థితిలో భారత్ ప్రత్యామ్నాయంగా రష్యా వైపు మళ్లింది.
రష్యా చమురు తక్కువ ధరలకు లభించడం, అలాగే హోర్ముజ్ మార్గంపై ఆధారపడకపోవడం భారత్కు ప్రధాన ప్రయోజనంగా మారింది. రోజుకు సుమారు 20 లక్షల బ్యారెల్స్ వరకు రష్యా నుంచి దిగుమతులు పెరిగినట్లు సమాచారం.
ఇదే సమయంలో అంగోలా నుంచి చమురు దిగుమతులు 250 శాతం పైగా పెరిగాయి. దీంతో అంగోలా భారత్కు మూడవ అతిపెద్ద చమురు సరఫరాదారుగా మారింది. ఇది భారత్ చేపట్టిన సరఫరా వైవిధ్యీకరణ (diversification) వ్యూహానికి ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు.
గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే మొత్తం చమురు దిగుమతులు సుమారు 15 శాతం తగ్గినా, భారత్ వినియోగాన్ని తగ్గించలేదు. కేవలం సరఫరా దేశాలను మార్చి, రిస్క్ను తగ్గించే దిశగా అడుగులు వేసింది.
ఈ మార్పుల వల్ల భారత్కు ఎనర్జీ భద్రత పెరిగింది. ఒకే ప్రాంతంపై ఆధారపడకుండా వివిధ దేశాల నుంచి చమురు కొనుగోలు చేయడం ద్వారా భవిష్యత్తులో ఇలాంటి సంక్షోభాలను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం పెరిగింది. అయితే రష్యాపై అధిక ఆధారపడటం వల్ల అంతర్జాతీయ రాజకీయ ఒత్తిళ్లు ఎదురయ్యే అవకాశమూ ఉంది.
మొత్తంగా చూస్తే, ఇది కేవలం చమురు దిగుమతుల మార్పు కాదు. ప్రపంచ జియోపాలిటికల్ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా భారత్ తీసుకున్న వ్యూహాత్మక నిర్ణయం.